"Staking loodsen één van ernstigste bedreigingen ooit"

Op een persconferentie heeft de Antwerpse havenschepen de staking "één van de ernstigste bedreigingen ooit" genoemd. Van Peel riep de overheden op deze gijzeling op korte termijn onmogelijk te maken.

"Nooit hebben zo weinig mensen zoveel schade toegebracht aan zovele mensen om zo weinig redenen", zei de Antwerpse havenschepen Van Peel op een inderhaast bijeengeroepen persconferentie in het Antwerpse havenhuis.

"De schade is zo immens dat wij geoordeeld hebben nu toch te moeten reageren. Tot nu toe stonden wij een beetje toe te kijken om de gemoederen niet op te hitsen. Maar nu is het van het grootste belang dat de brede publieke opinie te horen krijgt wat de gevolgen zijn van de actie van enkele mensen", aldus nog Van Peel.

De persconferentie van het Havenbedrijf Antwerpen was meteen ook een antwoord op de mededeling van rederij MSC in de loop van de dag. Daarin had MSC, die op zijn eentje ruim de helft van de containeroverslag in Antwerpen voor zijn rekening neemt, aangekondigd dat het zijn schepen gaat afleiden naar andere havens. Ook worden toekomstige investeringen in vraag gesteld. "Dit is natuurlijk dramatisch", stelde directeur-generaal van het Havenbedrijf Eddy Bruyninckx. "Uiteindelijk is MSC niet de enige die zo'n beslissing neemt. Ook andere rederijen en bedrijven bekijken de situatie en overwegen dergelijke beslissingen. Gelet op de algemene economische situatie, de overcapaciteit, enz. groeperen de grootste rederijen al bepaalde trafieken en is er een tarievenslag zonder voorgaande. Op zo'n momenten een haven gijzelen is totaal onverantwoord.

"Door de inspanningen van velen, waren we erin geslaagd om ook aan de grootste non-believers duidelijk te maken dat Antwerpen een goed toegankelijke, veilige en betrouwbare haven is", zo vervolgt Van Peel. "Al die inspanningen worden nu door enkele mensen teniet gedaan. Het actiemiddel dat ze hanteren, is totaal buitensporig en ongehoord. De kleinzieligheid van sommige van hun commentaren is zo ontstellend ten opzichte van de economische schade die zij berokkenen. Ik overdrijf niet als ik zeg dat de haven van Antwerpen op dit moment één van de meest ernstigste bedreigingen meemaakt in zijn geschiedenis, te vergelijken met de vrees die er ooit is geweest over het niet realiseren van de derde Scheldeverdieping."

Volgens Van Peel is het van het grootste belang dat politici en bedrijfsleven, hoe dramatisch de situatie ook, nu niet toegeven aan de "chantage van enkelen". "Bedrijven zijn bereid economische schade te ondergaan om deze uitwas eindelijk en voor eens en altijd te stoppen. Wij roepen de overheden, de Vlaamse maar ook de federale, op om op korte termijn te onderzoeken hoe dit misbruik van een corporatistische organisatie met een feitelijk monopolie in de toekomst kan worden vermeden." Hiermee zit Van Peel in elk geval op dezelfde golflengte als de volledige Vlaamse private havengemeenschap die enkele dagen geleden al de openbaarheid van de dienstverlening van de loodsen  in vraag stelde, "omdat de betrouwbaarheid ervan in de feiten niet langer meer kan worden gegarandeerd".  Tijdens een plenaire vergadering in het Vlaams Parlement riep ook een aantal parlementsleden, waaronder Jan Penris, Sas van Rouveroij en Dirk de Kort intussen op om het loodswezen grondig aan te pakken en te hervormen.

Bruyninckx gaf mee dat er wat dit betreft ook kan worden gekeken naar de modaliteiten die rederijen verplichten een loods aan boord te nemen. "Studies wat dit betreft, zijn in vele van de ons omliggende havens - ook in Nederland - al geschied, terwijl het bij ons nooit verder is geraakt dan een denkpiste. Zo zou kunnen worden overwogen kapiteins en bepaalde types van schepen die geregeld in Antwerpen passeren, vrij te stellen in bepaalde omstandigheden. Maar tot nog toe werd dit, wellicht ook weer vanuit een defensieve reflex, afgeschermd."

Wat de staking zelf betreft, leken de vakbonden (ACOD, AVC en VSOA) en de twee beroepsbonden (Beroepsvereniging van Loodsen en onafhankelijke Vereniging van Loodsen) in de loop van de dag nog niet bereid hun acties te staken. Integendeel, vanuit verschillende hoeken was te horen dat de versoepeling die was ingesteld opnieuw zou worden afgebouwd. In elk geval zouden de loodsen vanaf 17 uur vanavond het werk opnieuw hebben neergelegd. Vanaf morgenochtend zou er dan opnieuw gewerkt worden op 'kantoorurenritme met langere rustpauzes'.

De stakingsacties lieten zich, ondanks de versoepeling, hard voelen in alle havens, vooral in Gent en in Antwerpen. In Gent waren de gevolgen op donderdag 16 februari ernstiger dan in de dagen voorheen. Van de 23 schepen die in of uit de haven moesten, was dit slechts voor acht mogelijk. Wat de haven van Antwerpen betreft, waren er problemen voor liefst 100 schepen. Een kleine 70 lagen voor anker.

Hoe dan ook wekt de staking steeds meer wrevel op. Ook de (Antwerpse) wegtransportsector is de acties beu en roept bij monde van voorzitter Kurt Joosen (Sava - Febetra Antwerpen) op tot redelijkheid. "Weerom zijn de transporteurs de dupe van acties in de Antwerpse haven. Zijn het niet de dokwerkers of de douane, dan zijn het wel de loodsen. Wie moet steeds weer het gelag betalen?  De wegtransporteurs."

Ook de Nederlandse loodsen roeren zich en "vrezen de gevolgen van de staking, en meer in het bijzonder de overweging die sommige rederijen maken om permanent uit Antwerpen te vertrekken". Volgens hen zou dit zeer grote gevolgen kunnen hebben voor de eigen toekomst want de Nederlandse loodsen verzorgen 27,5% van de Scheldevaart. Indien het aantal beloodsingen zwaar zou verminderen, zou dit dus ook een serieuze impact kunnen hebben op het werkvolume van de Nederlandse loodsen.